Rozwód Warszawa

Który warszawski sąd rozpozna Twój rozwód

Rozwód należy do właściwości sądu okręgowego. Wynika to z art. 17 pkt 1 Kodeksu postępowania cywilnego (KPC), który zalicza do niej sprawy o prawa niemajątkowe. Sprawy o rozwód sąd rejonowy nie rozpozna. Inne sprawy z zakresu prawa rodzinnego - o alimenty, kontakty czy władzę rodzicielską - rozpoznaje właśnie sąd rejonowy. Nie zmienia tego nawet pełna zgoda obojga małżonków.

Który konkretnie sąd okręgowy, przesądza art. 41 KPC. Powództwo ze stosunku małżeństwa wytacza się wyłącznie przed sąd okręgu, w którym małżonkowie mieli ostatnie wspólne miejsce zamieszkania. Warunek: choć jedno z nich ma jeszcze w tym okręgu miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu. Gdy tej podstawy nie ma, właściwy jest sąd miejsca zamieszkania pozwanego, a w dalszej kolejności powoda.

W Warszawie ta reguła prowadzi do dwóch różnych adresów. Miasto jest podzielone między dwa okręgi. Granicę wyznacza rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości o siedzibach i obszarach właściwości sądów (tekst jednolity: Dz.U. z 2026 r. poz. 492).

• Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie, ul. Poligonowa 3 - dla dzielnic: Białołęka, Praga-Północ, Praga-Południe, Targówek, Rembertów, Wawer i Wesoła.
• Sąd Okręgowy w Warszawie, al. „Solidarności" 127 - dla pozostałych jedenastu dzielnic: Śródmieście, Wola, Bemowo, Żoliborz, Bielany, Ochota, Ursus, Włochy, Mokotów, Ursynów i Wilanów.
• Miejscowości podwarszawskie w okręgu Sądu Okręgowego w Warszawie to między innymi Piaseczno, Konstancin-Jeziorna, Pruszków, Piastów, Grodzisk Mazowiecki i Łomianki.
• Miejscowości w okręgu Sądu Okręgowego Warszawa-Praga to między innymi Legionowo, Nowy Dwór Mazowiecki, Otwock, Józefów, Wołomin, Marki i Ząbki.

Jeżeli więc ostatnie wspólne mieszkanie było w Wawrze, sprawa idzie na Poligonową, a nie na Solidarności. Oba sądy dzieli kilka kilometrów, a różnica bywa myląca. Warto to sprawdzić przed złożeniem pozwu. Sąd bierze swoją właściwość pod rozwagę z urzędu w każdym stanie sprawy. Stwierdziwszy niewłaściwość, przekaże sprawę sądowi właściwemu (art. 200 § 1[1] i § 1[4] KPC). Sprawa nie przepada, ale przekazanie wydłuża drogę do pierwszej rozprawy.

Kiedy sąd orzeka rozwód

Podstawą jest art. 56 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (KRO). Rozwiązania małżeństwa może żądać każdy z małżonków, jeżeli nastąpił między nimi zupełny i trwały rozkład pożycia. Zupełny oznacza zerwanie więzi uczuciowej, fizycznej i gospodarczej. Trwały - że nie ma podstaw, by oczekiwać powrotu do wspólnego życia. Sam rozpad małżeństwa to zatem za mało, jeżeli któraś z więzi nadal realnie łączy małżonków.

Spełnienie tej przesłanki nie wystarczy. Art. 56 § 2 KRO wyłącza rozwód, jeżeli wskutek niego miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków. Ta sama bariera działa wtedy, gdy orzeczenie rozwodu byłoby z innych względów sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Trzecie ograniczenie dotyczy osoby, która rozkład spowodowała. Zgodnie z art. 56 § 3 KRO rozwodu nie może skutecznie żądać małżonek wyłącznie winny. Wyjątki są dwa: drugi małżonek wyrazi zgodę albo odmowa tej zgody jest w danych okolicznościach sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

Sąd nie przyjmie tych okoliczności na słowo. Art. 431 KPC zakazuje oparcia rozstrzygnięcia wyłącznie na uznaniu powództwa lub przyznaniu faktów. Art. 432 KPC nakazuje z kolei przeprowadzić w każdej sprawie o rozwód dowód z przesłuchania stron. Nawet najbardziej zgodny rozwód wymaga więc rozprawy.

Rozwód z orzeczeniem o winie i bez winy

Reguła z art. 57 § 1 KRO brzmi: orzekając rozwód, sąd orzeka także, czy i który z małżonków ponosi winę rozkładu pożycia. Odstępstwo przewiduje § 2. Na zgodne żądanie obojga sąd zaniecha orzekania o winie, a skutki są takie, jak gdyby żaden z małżonków winy nie ponosił. „Zgodne żądanie" znaczy dokładnie tyle, ile mówi. Wystarczy sprzeciw jednej strony i sąd zacznie badać, kto zawinił. O wyniku decyduje wtedy zgromadzony materiał dowodowy.

Praktyczna różnica między obiema drogami leży głównie w alimentach na rzecz byłego małżonka. Samo małżeństwo ustaje przez rozwód tak samo w obu wariantach.

• Małżonek, który nie został uznany za wyłącznie winnego, może żądać alimentów, jeżeli znajduje się w niedostatku (art. 60 § 1 KRO).
• Pięcioletni termin nie wynika z podstawy roszczenia, lecz z osoby zobowiązanej. Obowiązek wygasa po pięciu latach od orzeczenia rozwodu tylko wtedy, gdy zobowiązanym jest małżonek, który nie został uznany za winnego rozkładu pożycia. Na żądanie uprawnionego sąd może przedłużyć ten termin ze względu na wyjątkowe okoliczności (art. 60 § 3 KRO).
• Gdy jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego, a rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego, sąd na żądanie małżonka niewinnego może orzec, że winny ma przyczyniać się w odpowiednim zakresie do zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb drugiej strony (art. 60 § 2 KRO). Nie trzeba tu wykazywać niedostatku, a pięcioletni limit nie działa.
• Obowiązek w każdym z tych wariantów wygasa z chwilą zawarcia przez uprawnionego nowego małżeństwa.
• Jest jeszcze trzeci wariant, częsty przy sprawie spornej: wina obojga małżonków. Żadne z nich nie jest wtedy wyłącznie winne, więc każde może żądać alimentów, jeżeli znajduje się w niedostatku (art. 60 § 1 KRO). Pięcioletni termin z art. 60 § 3 KRO nie ma tu zastosowania, bo zobowiązany został uznany za winnego.

Nie jest natomiast prawdą, że wina przesądza o władzy rodzicielskiej albo o podziale majątku. To odrębne kwestie, oceniane według własnych kryteriów. Sprawa o winę trwa dłużej, bo wymaga świadków i dokumentów. Jeżeli w konkretnej sytuacji nie prowadzi do realnej korzyści, mówię o tym wprost przed przygotowaniem pozwu.

O czym jeszcze sąd rozstrzyga w wyroku

Wyrok rozwodowy nie kończy się na rozwiązaniu małżeństwa. Przy wspólnych małoletnich dzieciach art. 58 § 1 KRO nakazuje sądowi rozstrzygnąć o władzy rodzicielskiej i o kontaktach z dzieckiem. Sąd orzeka też, w jakiej wysokości każdy z małżonków ponosi koszty utrzymania i wychowania dziecka.

Sąd uwzględnia pisemne porozumienie stron o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów, jeżeli jest zgodne z dobrem dziecka. Przygotowanie takiego dokumentu przed rozprawą zwykle skraca sprawę. W jego braku sąd rozstrzyga sam, uwzględniając prawo dziecka do wychowania przez oboje rodziców (art. 58 § 1a KRO). Na zgodny wniosek stron sąd nie orzeka o utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem (art. 58 § 1b KRO).

Poza dziećmi w wyroku może znaleźć się jeszcze pięć kwestii:

• Wspólne mieszkanie. Jeżeli małżonkowie je zajmują, sąd orzeka o sposobie korzystania z lokalu na czas wspólnego zamieszkiwania po rozwodzie (art. 58 § 2 KRO).
• Eksmisja. Jest możliwa tylko w wypadkach wyjątkowych, gdy jeden z małżonków rażąco nagannym postępowaniem uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie. Orzeka się ją na żądanie drugiego małżonka.
• Podział albo przyznanie mieszkania. Na zgodny wniosek stron sąd może orzec o podziale wspólnego mieszkania albo o przyznaniu go jednemu z małżonków, jeżeli drugi zgadza się je opuścić bez dostarczenia lokalu zamiennego i pomieszczenia zastępczego. Sąd orzeknie tak, o ile podział mieszkania bądź jego przyznanie jednemu z małżonków są możliwe (art. 58 § 2 KRO). Jednostronny wniosek tu nie wystarczy.
• Podział majątku wspólnego. Sąd może go dokonać na wniosek jednego z małżonków, ale tylko wtedy, gdy nie spowoduje to nadmiernej zwłoki w postępowaniu (art. 58 § 3 KRO). Przy spornym majątku, firmie albo kredycie hipotecznym ten warunek zwykle nie jest spełniony i podział prowadzi się jako osobną sprawę.
• Alimenty na rzecz małżonka. Sąd nie zasądzi ich z urzędu. Trzeba zgłosić wniosek na rozprawie w obecności drugiego małżonka albo w piśmie, które zostanie mu doręczone (art. 444 KPC).

Od czego zacząć

Kolejność ma znaczenie, bo część decyzji trudno odwrócić po złożeniu pozwu.

Opłata sądowa i kiedy wraca połowa

Od pozwu o rozwód pobiera się opłatę stałą w kwocie 600 zł. Wynika to z art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

Połowa tej kwoty może zostać zwrócona. Dzieje się tak przy rozwodzie bez orzekania o winie na zgodny wniosek stron. Sąd zwraca 300 zł z urzędu po uprawomocnieniu się wyroku (art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Zwrotu nie pomniejsza się tu o opłatę minimalną. Ustawa wymienia w tym zakresie inne litery przepisu (art. 79 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Sam zwrot obowiązuje z zastrzeżeniem art. 26 ust. 2 tej ustawy. Jeżeli w wyroku zasądzono alimenty na rzecz małżonka, opłatę stosunkową od zasądzonego roszczenia pobiera się od małżonka zobowiązanego. W razie nakazania eksmisji albo podziału majątku wspólnego pobiera się dodatkowo opłatę w wysokości przewidzianej od pozwu lub wniosku w takiej sprawie. Wtedy 300 zł nie jest całym rachunkiem. Inaczej jest przy pojednaniu. Gdy małżonkowie pogodzą się, a pozew zostanie cofnięty w pierwszej instancji, sąd zwraca całą opłatę (art. 79 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych).

Jest też droga dla osób, których na opłatę nie stać. Zwolnienia od kosztów sądowych może się domagać osoba fizyczna. Warunek jest alternatywny. Albo nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Albo ich poniesienie na taki uszczerbek ją narazi. Do wniosku dołącza się oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania. Sporządza się je według ustalonego wzoru (art. 102 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Sąd ma na rozpoznanie takiego wniosku siedem dni od jego złożenia albo uzupełnienia braków. Jest tu jedna pułapka. Wniosek strony reprezentowanej przez radcę prawnego lub adwokata, złożony bez oświadczenia, przewodniczący zwraca. Nie wzywa wcześniej do uzupełnienia braków (art. 102 ust. 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych).

Osobną pozycją są koszty zastępstwa procesowego. Ustalam je indywidualnie po ocenie, czy sprawa będzie zgodna, czy sporna. To główny czynnik nakładu pracy. Pełny koszt znasz przed rozpoczęciem współpracy.

Jak prowadzę sprawę rozwodową

Prawnik rozwodowy przydaje się już przed decyzją o winie, bo to ona przesądza o kształcie pozwu i o zakresie postępowania dowodowego. Zaczynam od ustalenia, co jest dla Ciebie naprawdę ważne i co da się osiągnąć przed sądem. Te dwie rzeczy nie zawsze się pokrywają. Rozbieżność lepiej poznać na początku niż po roku procesu. Pomoc prawną w sprawach rozwodowych opieram na wnioskach z tej pierwszej rozmowy.

Tam, gdzie porozumienie jest możliwe, przygotowuję plan wychowawczy oraz uzgodnienia co do opieki nad dziećmi, mieszkania i alimentów. Sprawa zgodna kończy się szybciej i mniej obciąża dzieci. Ustalenie kontaktów w drodze porozumienia zwykle daje też trwalszy efekt niż narzucony harmonogram.

Gdy druga strona nie jest gotowa do ustaleń, przygotowuję pozew z kompletem wniosków dowodowych. Dołączam do niego wniosek o zabezpieczenie, żeby z uregulowaniem sytuacji finansowej dziecka nie czekać na wyrok. Sprawy z zakresu prawa rodzinnego prowadzę przed oboma warszawskimi sądami okręgowymi oraz przed sądami na Mazowszu. Reprezentuję klientów na rozprawach i w postępowaniu zabezpieczającym. Sama analiza sprawy i przygotowanie pism nie wymagają wizyty w kancelarii.

Częste pytania

Stan prawny na 15 września 2026 r.

Strona ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Ocena konkretnej sprawy wymaga indywidualnej konsultacji z radcą prawnym lub adwokatem.

Kancelaria w Warszawie - dojazd i kontakt

Sprawy rozwodowe prowadzę przed Sądem Okręgowym w Warszawie i Sądem Okręgowym Warszawa-Praga. Kancelaria mieści się przy ul. Batalionów Chłopskich 79B/102 w Warszawie. Termin spotkania ustalamy wcześniej.

Mapa pochodzi z Google Maps i wczytuje się wyłącznie po Twojej zgodzie. Zgodę możesz wycofać odnośnikiem „Cookies" w stopce.