Upadłość konsumencka

Czym jest upadłość konsumencka

Upadłość konsumencka to postępowanie sądowe, którego celem jest oddłużenie osoby fizycznej, która stała się niewypłacalna i nie jest w stanie regulować swoich zobowiązań. Jest skierowana do osób nieprowadzących działalności gospodarczej. Podstawą prawną jest ustawa z 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe.

Po nowelizacji z 2020 roku sąd na etapie ogłaszania upadłości nie bada już, czy do zadłużenia doszło z Twojej winy. To ważna zmiana: samo nieostrożne zarządzanie finansami nie zamyka drogi do oddłużenia. Przyczyny niewypłacalności mają natomiast wpływ na to, jak długo będziesz wykonywać plan spłaty.

Dla wielu osób, które prowadziłam przez to postępowanie, upadłość okazała się nie końcem, lecz pierwszym od lat momentem odzyskania kontroli nad własnym życiem.

Kiedy warto rozważyć upadłość

raty i wezwania do zapłaty pochłaniają większość Twoich dochodów,
prowadzone są wobec Ciebie postępowania egzekucyjne albo komornik zajął wynagrodzenie,
zadłużenie narosło po chorobie, utracie pracy, rozpadzie związku lub nieudanej inwestycji,
spłacasz jedno zobowiązanie kolejnym, a saldo długu nie maleje,
nie prowadzisz działalności gospodarczej – albo zamknąłeś ją i rozliczyłeś.

Nie każda sytuacja wymaga upadłości. Zdarza się, że korzystniejsze okazuje się zakwestionowanie przedawnionego roszczenia, ugoda z wierzycielem albo powództwo przeciwegzekucyjne. Pierwsza rozmowa służy właśnie temu, by wybrać właściwą drogę, a nie od razu najbardziej radykalną.

Jak przebiega postępowanie

krok pierwszy

Analiza sytuacji

Poufna rozmowa i przegląd zobowiązań. Ustalamy, czy upadłość jest w Twoim przypadku możliwa i opłacalna, oraz co znajdzie się w masie upadłości.

krok drugi

Wniosek przez Krajowy Rejestr Zadłużonych

Wnioski o upadłość konsumencką składa się dziś elektronicznie przez system KRZ. Przygotowuję kompletny wniosek z wykazem majątku, spisem wierzycieli i uzasadnieniem.

krok trzeci

Postępowanie i syndyk

Po ogłoszeniu upadłości sąd wyznacza syndyka, który ustala listę wierzytelności i likwiduje majątek. Reprezentuję Cię na każdym etapie i wspieram w kontaktach z syndykiem.

krok czwarty

Plan spłaty i oddłużenie

Sąd ustala plan spłaty dopasowany do Twoich możliwości zarobkowych. Po jego wykonaniu pozostałe zobowiązania zostają umorzone.

Jeżeli Twoja niezdolność do spłaty ma charakter trwały, sąd może umorzyć zobowiązania bez ustalania planu spłaty. Przewidziane jest też umorzenie warunkowe, gdy niezdolność nie jest trwała – wtedy przez określony czas Twoja sytuacja podlega kontroli.

Co dzieje się z mieszkaniem

To pytanie wraca w każdej rozmowie. Jeżeli mieszkanie wchodzi do masy upadłości i zostanie sprzedane, prawo przewiduje wydzielenie z uzyskanej ceny kwoty na wynajem innego lokalu dla Ciebie i osób pozostających na Twoim utrzymaniu. Nie zostajesz z niczym.

Nie każdy składnik majątku podlega likwidacji – z masy upadłości wyłączone są między innymi przedmioty niezbędne do zaspokojenia podstawowych potrzeb i do wykonywania pracy zarobkowej. Zakres wyłączeń analizujemy zawsze przed złożeniem wniosku, żeby wiedzieć, na co się przygotować.

Jakie dokumenty przygotować

Im pełniejszy obraz zobowiązań, tym trafniejsza ocena na pierwszym spotkaniu. Przydadzą się:

umowy kredytów i pożyczek oraz harmonogramy spłat,
wezwania do zapłaty, nakazy zapłaty, wyroki i pisma od komornika,
informacja o dochodach – umowa o pracę, decyzja o świadczeniu, PIT za ostatni rok,
dokumenty dotyczące majątku: nieruchomości, samochodu, wartościowych ruchomości,
dokumenty potwierdzające przyczyny zadłużenia, na przykład dokumentacja medyczna albo świadectwo pracy.

Jeżeli części dokumentów nie masz – nie szkodzi. Braki uzupełniamy w trakcie przygotowania wniosku, a wiele informacji da się odtworzyć z rejestrów i od wierzycieli.

Ile to kosztuje i jak długo trwa

Opłata sądowa od wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej jest symboliczna i wynosi 30 zł. Realny koszt to wynagrodzenie za przygotowanie i prowadzenie sprawy – ustalam je indywidualnie przed rozpoczęciem współpracy, po zapoznaniu się z dokumentami, i znasz pełną kwotę z góry. Nie stosuję rozliczeń, w których koszt rośnie w trakcie postępowania.

Na czas trwania wpływa obłożenie sądu i to, czy w Twojej sprawie jest majątek do likwidacji. Samo ogłoszenie upadłości następuje zwykle w ciągu kilku miesięcy od złożenia wniosku, a całość, wraz z wykonaniem planu spłaty, rozciąga się na lata. Realny harmonogram dla Twojej sytuacji przedstawiam na pierwszym spotkaniu.

Co zyskujesz, powierzając mi sprawę

Wniosek o upadłość to dokument, od którego jakości zależy przebieg całego postępowania. Braki formalne kończą się zwrotem wniosku, a nieprzemyślany opis przyczyn niewypłacalności może wydłużyć plan spłaty o lata. Dbam o to, by wniosek był kompletny i przemyślany strategicznie.

Otrzymujesz też coś, co trudno wycenić: spokój i pewność, że ktoś czuwa nad sprawą i tłumaczy każdy krok zrozumiałym językiem. Każda rozmowa objęta jest tajemnicą zawodową radcy prawnego.

Częste pytania

Czy stracę cały majątek?

Nie. Poza wyłączeniami opisanymi wyżej znaczenie ma też praktyka: syndyk nie licytuje rzeczy, których sprzedaż nie przyniosłaby realnego wpływu do masy, bo koszty likwidacji przewyższyłyby uzyskaną cenę. Dotyczy to zwykle starszych samochodów, sprzętu domowego i wyposażenia mieszkania.

Jak długo trwa plan spłaty?

Standardowo sąd ustala plan spłaty na okres do 36 miesięcy. Jeżeli uzna, że doprowadziłeś do niewypłacalności umyślnie albo wskutek rażącego niedbalstwa, okres ten może być znacznie dłuższy. Dlatego tak istotne jest rzetelne przedstawienie przyczyn zadłużenia we wniosku.

Czy komornik przestanie zajmować pensję?

Ogłoszenie upadłości powoduje zawieszenie, a następnie umorzenie postępowań egzekucyjnych dotyczących wierzytelności objętych postępowaniem. Zajęcia wynagrodzenia i rachunku przestają być prowadzone przez komornika, a Twoim majątkiem zarządza syndyk.

Czy sąd może oddalić wniosek?

Tak. Wniosek może zostać zwrócony z powodu braków formalnych, a postępowanie umorzone, jeżeli dłużnik nie współpracuje albo zataił majątek. Uczciwość wobec sądu i syndyka jest w tym postępowaniu warunkiem powodzenia.

Czy upadłość obejmie alimenty i mandaty?

Nie wszystkie zobowiązania podlegają umorzeniu. Poza oddłużeniem pozostają w szczególności zaległe alimenty oraz świadczenia z tytułu naprawienia szkody wynikającej z przestępstwa. Podczas konsultacji przechodzimy przez listę Twoich zobowiązań i wskazuję, które przetrwają postępowanie.

Czy mogę pracować w trakcie postępowania?

Tak, i najczęściej powinieneś. Wynagrodzenie za pracę wchodzi do masy upadłości, ale syndyk pozostawia Ci część niezbędną na utrzymanie, według zasad podobnych do ograniczeń przy zajęciu komorniczym. Utrzymanie zatrudnienia jest korzystne, bo świadczy o Twojej rzetelności przy ustalaniu planu spłaty.

Czy upadłość jest możliwa, gdy nie mam żadnego majątku?

Tak, i wbrew obiegowej opinii jest to sytuacja korzystniejsza, nie gorsza. Nie ma czego likwidować, więc postępowanie toczy się szybciej, a syndyk ma mniej pracy. Przeszkodą jest natomiast ukrywanie majątku, nie jego brak.

Nie mam pieniędzy na prawnika. Czy zostaję bez pomocy?

Nie. Osoba, której sytuacja materialna nie pozwala ponieść kosztów, może wnosić o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Warto o tym wiedzieć, bo brak środków bywa jedynym powodem, dla którego ludzie odkładają upadłość latami. Powiem podczas rozmowy, czy w Twojej sytuacji taki wniosek ma szansę.

Czy mogę złożyć wniosek samodzielnie?

Formalnie tak. Ryzyko leży jednak nie w samym złożeniu, a w treści: opis przyczyn niewypłacalności to jedyny fragment wniosku, który realnie przekłada się na długość planu spłaty. Zdanie napisane nieopatrznie, na przykład przyznanie się do lekkomyślnego zadłużania, potrafi kosztować kilka lat dodatkowych spłat.